ΤΟ 2025 ΑΝΑΜΈΝΕΤΑΙ να αποτελέσει έτος σταθεροποίησης για την ελληνική οικονομία μετά από μια τετραετία ταχύρρυθμης ανάκαμψης. Το πραγματικό ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 2,14%, ενώ ο πληθωρισμός θα κινηθεί στο 2,25%, κοντά στα φυσιολογικά επίπεδα τιμών. Η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να ενισχυθεί κατά 1,4%, επιβεβαιώνοντας την τάση ήπιας αλλά διατηρήσιμης αύξησης της εγχώριας ζήτησης.
Η αγορά εργασίας συνεχίζει τη θετική της πορεία, με το ποσοστό ανεργίας να εκτιμάται γύρω στο 8%, το χαμηλότερο επίπεδο από το 2009. Η απασχόληση αυξάνεται, αν και με βραδύτερο ρυθμό σε σχέση με τα προηγούμενα έτη, αντανακλώντας τη σταδιακή ωρίμανση της οικονομικής δραστηριότητας. Το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών προβλέπεται να αυξηθεί κατά 3,3%, βελτιώνοντας την κατανάλωση.
Στον δημοσιονομικό τομέα, η εικόνα για το 2025 είναι θετική. Το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται πλεονασματικό, στο 0,7% του ΑΕΠ, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα φτάνει το 3,9%, ένδειξη σταθερής διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών. Το δημόσιο χρέος συνεχίζει την καθοδική του πορεία, περιοριζόμενο στο 146,9% του ΑΕΠ, από 164.48% το 2023 και 208,87% στο απόγειο της πανδημίας. Η μείωση αυτή αποτελεί σημαντική εξέλιξη για τη βιωσιμότητα του χρέους και ενισχύει την αξιοπιστία της χώρας στις αγορές.
Το 2026 ο ρυθμός ανόδου εκτιμάται ότι θα κινηθεί περίπου όπως το 2025 (2,0%–2,1%), η ιδιωτική κατανάλωση θα βελτιωθεί 1,98%. Οι επενδύσεις πρόκειται να εμφανίσουν μια σημαντική άνοδο 7,62% με τις ιδιωτικές να εμφανίζουν μεγαλύτερη επιτάχυνση (69,96%). Το πρόβλημα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών παραμένει (-6,24%).
Ωστόσο, οι μεσοπρόθεσμες προοπτικές δείχνουν μια πιο σύνθετη εικόνα. Η οικονομική μεγέθυνση αναμένεται να επιβραδυνθεί σε κάποιον βαθμό. Οι επενδύσεις προβλέπεται να αυξάνονται με θετικό ρυθμό, ενώ η ιδιωτική κατανάλωση θα κινείται ήπια θετικά, συμβαδίζοντας με τη σταθεροποίηση των πραγματικών εισοδημάτων.
Η ανεργία εκτιμάται ότι θα παραμείνει σε μονοψήφια επίπεδα υποδηλώνοντας σχετική σταθερότητα αλλά όχι θεαματική αποκλιμάκωση. Ο πληθωρισμός, από την άλλη, προβλέπεται να διατηρηθεί κοντά στο 2%, συμβάλλοντας στη σταθερότητα των τιμών και στην προβλεψιμότητα του επιχειρηματικού περιβάλλοντος.
Στο δημοσιονομικό πεδίο, το πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης ενδέχεται να περιοριστεί με την πάροδο του χρόνου. Παρά ταύτα, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ συνεχίζει να μειώνεται, φτάνοντας το 116,5% το 2030, γεγονός που συνιστά πολύ σημαντική πρόοδο σε σχέση με την περίοδο της κρίσης.
Συνολικά, η επόμενη πενταετία αναμένεται να χαρακτηρίζεται από ήπια αλλά σταθερή μεγέθυνση, χαμηλό πληθωρισμό και δημοσιονομική σταθερότητα. Οι βασικές προκλήσεις αφορούν στη διατήρηση της επενδυτικής δυναμικής και την ενίσχυση της παραγωγικότητας. Η συρρίκνωση της σκιώδους οικονομίας θα πρέπει να διατηρηθεί αφού δημιουργεί συνεχώς νέους πόρους για την ενίσχυση των αδυνάτων και τη βελτίωση των εισοδημάτων που εξαρτώνται από το δημόσιο (συντάξεις).
To 2025 στο οικονομικό πεδίο σημειώθηκαν σοβαρές εξελίξεις που αφορούν τα ζητήματα της ενεργειακής ασφάλειας και της οικονομικής ασφάλειας, που είναι συνυφασμένες, και τελικά στο πεδίο της εθνικής ασφάλειας. Επίσης, παρατηρείται ότι οι συμφωνίες που συναινούνται έχουν ταχύτατο ρυθμό εφαρμογής (κάθετος ενεργειακός άξονας), γεγονός που θα επιδράσει γενικότερα στο οικονομικό κλίμα το 2026.
Στο εσωτερικό μέτωπο του κινδύνου θα πρέπει να εντάξουμε δύο ζητήματα τα οποία μάλιστα αλληλοτροφοδοτούνται: Το ένα αφορά την πιθανότητα πολιτικής αστάθειας η οποία μπορεί να προκύψει από τις εκλογές του 2027. Πρόκειται για ένα ενδεχόμενο που θα είχε επίδραση στη δημοσιονομική σταθερότητα και κατά συνέπεια στην πορεία της οικονομίας. Πάντως εντοπίζονται δύο δυνάμεις που αντιπαρατίθενται στην προοπτική αυτήν. Η πρώτη αναφέρεται σε μια διακηρυγμένη απόφαση του οικονομικού επιτελείου να διατηρήσει μια συστηματική μείωση της σχέσης χρέους προς ΑΕΠ, γεγονός το οποίο διαμορφώνει μια δημοσιονομική «υπόσχεση» που θα είναι δύσκολο να ανατραπεί. Η δεύτερη αναφέρεται στο νέο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο το οποίο ισχύει και για την ελληνική οικονομία, το οποίο ορίζει ένα αρκετά αυστηρό πλαίσιο στο οποίο μπορεί να κινηθεί οποιαδήποτε δημοσιονομική διαχείριση.
Το δεύτερο αφορά τη στάση των πολιτών απέναντι στην οικονομική προοπτική της χώρας και των ατομικών οικογενειακών προϋπολογισμών. Αυτή η στάση έχει έντονο αρνητικό πρόσημο και μάλιστα σε έναν βαθμό όχι δικαιολογημένα από τα πραγματικά δεδομένα της οικονομικής πραγματικότητας. Έχει όμως επιδράσεις στην οικονομική κοινωνική συνοχή και στη συνεργασία των πολιτών με τη δημόσια πολιτική, γεγονός που θα πρέπει να αποσπάσει την προσοχή μας περισσότερο.
Στο εξωτερικό μέτωπο έχουν περιοριστεί οι παγκόσμιες αρχικές πιέσεις αβεβαιότητας, αλλά συνεχώς δημιουργούνται νέες. Παρόλη όμως την κίνηση της διεθνούς οικονομίας σε υψηλά επίπεδα αβεβαιότητας, δεν έχουν εκδηλωθεί σοβαρές αρνητικές συστηματικές πιέσεις. Πάντως, στα κακά νέα εντοπίζουμε κυρίως το ζήτημα της διόγκωσης του διεθνούς δημόσιου χρέους αλλά και τη συνεχιζόμενη σύγκρουση στην Ουκρανία.
Στο οικονομικό πεδίο θα πρέπει να αναπτυχθούν πολιτικές οι οποίες να μπορούν να φέρουν το παραγωγικό μοντέλο σε ένα ανώτερο επίπεδο δραστηριοποίησης, σε σχέση κυρίως με τις ευρωπαϊκές οικονομίες. Το μοντέλο αυτό θα πρέπει να μπορεί να βελτιώσει την εισοδηματική θέση των πολιτών, την κοινωνική κινητικότητα των νέων και να βελτιώσει τη διεθνή ανταγωνιστική θέση της ελληνικής οικονομίας (ισοζύγιο πληρωμών). Για αυτό όμως απαιτούνται πολιτικές θέσεις, κοινωνική συναίνεση μεταξύ των διαφορετικών απόψεων στα κρίσιμα ζητήματα (εργασία/κεφάλαιο, ΑΙ κ.λπ.) και ουσιαστικά να υιοθετηθεί το μέλλον ως πολιτική ιδέα και αξία.
Οι απόψεις που διατυπώνονται δεν αποτελούν απόψεις του ΚΕΠΕ.
Πρώτη έκδοση: περιοδικό The Economist, Ο κόσμος το 2026, 30 Ιανουαρίου 2026, σ. 162.
