Σε μια εποχή όπου οι κρίσεις πολλαπλασιάζονται —οικονομικές, γεωπολιτικές, περιβαλλοντικές— η ανάγκη για μακροπρόθεσμο σχεδιασμό καθίσταται όχι απλώς επιθυμητή, αλλά απολύτως αναγκαία. Το νέο βιβλίοThe Political Economy of Long-term Planning. Using Strategic Analysis and Foresight to Support Policymaking που εκδόθηκε από την Palgrave Macmillan με συγγραφείς τους ομ. καθηγητή Παναγιώτη Ε. Πετράκη, Γιώργο Βασίλη και την Άννα-Μαρία Κανζόλα ανταποκρίνεται σε αυτή την πρόκληση, προτείνοντας μια σύγχρονη, θεωρητικά θεμελιωμένη και πρακτικά εφαρμόσιμη προσέγγιση στον οικονομικό και θεσμικό προγραμματισμό με προσανατολισμό στο μέλλον.Το έργο υπερβαίνει τις παραδοσιακές τεχνικές πρόβλεψης που βασίζονται σε χρονοσειρές και στατιστικά μοντέλα. Αντί αυτών, δίνει έμφαση στη μεθοδολογία του foresight, δηλαδή στη διορατική, κριτική και διεπιστημονική προσέγγιση λήψης αποφάσεων μέσω σεναρίων υπό συνθήκες αβεβαιότητας. Οι συγγραφείς αξιοποιούν διεπιστημονικά εργαλεία από την οικονομική επιστήμη, την ψυχολογία, την ανάλυση πολύπλοκων συστημάτων και τη μελέτη της ανθρώπινης συμπεριφοράς, με στόχο να καταδείξουν πώς μπορεί να επιτευχθεί η μετάβαση από τον βραχυπρόθεσμο πραγματισμό σε μια μορφή προνοητικής και ανθεκτικής διακυβέρνησης.Κεντρικός άξονας της ανωτέρω συλλογιστικής είναι η θέση ότι η πολιτική οικονομία του μέλλοντος δεν μπορεί να είναι ουδέτερη. Απαιτεί την ενεργό συμμετοχή θεσμών, πολιτών και ειδικών στη διαμόρφωση εναλλακτικών μελλοντικών σεναρίων. Η προσέγγιση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε κοινωνίες που βιώνουν διαρθρωτικούς μετασχηματισμούς, χωρίς την ύπαρξη ισχυρών θεσμών ανθεκτικότητας. Η Ελλάδα εντάσσεται σε αυτό το πλαίσιο, και όχι τυχαία: το βιβλίο περιλαμβάνει εμπεριστατωμένα παραδείγματα που αντλούνται από την ελληνική εμπειρία.Το έργο προτείνει συγκεκριμένες μεθοδολογικές πρακτικές, μεταξύ των οποίων ξεχωρίζουν:
  • Η ανάπτυξη σεναρίων πολιτικής, όχι για την πρόβλεψη ενός μελλοντικού μοντέλου, αλλά για την ενίσχυση της θεσμικής ετοιμότητας και προσαρμοστικότητας.
  • Η ενσωμάτωση της μη ορθολογικής ανθρώπινης συμπεριφοράς στη διαδικασία σχεδιασμού δημόσιας πολιτικής, με σεβασμό στην ψυχολογική και κοινωνιολογική πολυπλοκότητα.
  • Η αναγνώριση της σημασίας των δυναμικών και μη γραμμικών συστημάτων, που συχνά παραγνωρίζονται από τις κλασικές θεωρίες ισορροπίας.
Αξιοσημείωτο είναι ότι το βιβλίο δεν απευθύνεται αποκλειστικά σε οικονομολόγους. Αντίθετα, απευθύνεται σε ένα ευρύ φάσμα επαγγελματιών που εμπλέκονται στον σχεδιασμό και την εφαρμογή δημόσιων πολιτικών: θεσμικά όργανα, ερευνητές, στρατηγικούς αναλυτές, καθώς και στελέχη της διοίκησης. Οι συγγραφείς δεν περιορίζονται σε μια θεωρητική καταγραφή των προκλήσεων, αλλά προτείνουν μια πλήρη "εργαλειοθήκη" για τη δημιουργία δομών σχεδιασμού με μακροχρόνια προοπτική και ανθεκτικότητα.Εντέλει, το βιβλίο αρθρώνει μια βαθιά πολιτική θέση: η δυνατότητα συλλογικής, στρατηγικής σκέψης για το μέλλον αποτελεί ζήτημα δημοκρατίας, ισότητας και βιωσιμότητας. Όπως η υγεία και η παιδεία, έτσι και ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός θα πρέπει να αναγνωρίζεται ως θεμελιώδης δημόσια ανάγκη.Για περιορισμένο χρονικό διάστημα, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να αποκτήσουν το βιβλίο The Political Economy of Long-term Planning με 20% έκπτωση, είτε στην έντυπη είτε στην ηλεκτρονική του μορφή, μέσω της πλατφόρμας SpringerLink. Απλώς εισάγετε τον κωδικό έκπτωσης: WZgUCX29Thbqpg κατά την ολοκλήρωση της παραγγελίας. Η προσφορά ισχύει από 11 Ιουλίου έως 5 Αυγούστου 2025.