- αντικειμενοποίηση (εστίαση στην εμφάνιση αντί στα επιχειρήματα),
- πατερναλιστική/υποτιμητική προσφώνηση (υποκοριστικά, «κορίτσια», «αγάπη μου» κ.λπ.),
- στερεοτυπική απαξίωση (ως «υπερβολικά συναισθηματικές», «ακατάλληλες» λόγω οικογενειακών ρόλων),
- στιγματιστικοί χαρακτηρισμοί που πλήττουν την αξιοπιστία μέσω αναφορών στη σεξουαλικότητα ή την προσωπική ζωή,
- απειλητικός/βίαιος λόγος, που λειτουργεί ως μέσο εκφοβισμού και αποσιώπησης
19 Δεκ. 2025
Ο σεξισμός και ο μισογυνισμός στο κοινοβούλιο δεν είναι ούτε «ατυχείς παρεκτροπές» ούτε και «κακοί τρόποι». Είναι μοτίβα εξουσίας με πραγματικές συνέπειες. Το Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος (ΚΕΜΕ) με άξονα την πρόσβαση στη δικαιοσύνη και την ισότιμη πολιτική συμμετοχή των γυναικών καταθέτει πρόταση με θεσμικές συστάσεις για πρόληψη και λογοδοσία των σεξιστικών και μισογυνιστικών συμπεριφορών μέσα στο Κοινοβούλιο στο πλαίσιο της 70ής Συνόδου της Επιτροπής του ΟΗΕ για το Καθεστώς των Γυναικών (CSW70).Μόνο το 27,1% των κοινοβουλευτικών εκπροσώπων σε όλο τον κόσμο[1] είναι γυναίκες, ωστόσο η έμφυλη ισότητα στην πολιτική εκπροσώπηση δεν εξαντλείται μόνο σε αριθμητικούς δείκτες συμμετοχής. Προϋποθέτει και την ύπαρξη θεσμικών και πολιτισμικών όρων που επιτρέπουν την άσκηση του κοινοβουλευτικού ρόλου με όρους αξιοπρέπειας, ασφάλειας και ουσιαστικής ισοτιμίας. Στο σημείο αυτό, ο σεξισμός, ο μισογυνισμός και η έμφυλη παρενόχληση εντός των κοινοβουλίων αναδεικνύονται ως δομικοί παράγοντες υπονόμευσης όχι μόνο των δικαιωμάτων των γυναικών που συμμετέχουν στην πολιτική, αλλά και της ίδιας της δημοκρατικής διαδικασίας: επηρεάζουν την ποιότητα του κοινοβουλευτικού διαλόγου, διαμορφώνουν—άμεσα ή έμμεσα—τις συνθήκες υπό τις οποίες παράγεται το δίκαιο και δοκιμάζουν την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς.Σε αυτό το πλαίσιο, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ότι ελληνικός επιστημονικός φορέας παρεμβαίνει θεσμικά σε διεθνές επίπεδο.. Το Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος (ΚΕΜΕ) κάνει ένα σημαντικό βήμα στη διεθνή δημόσια σφαίρα, υποβάλλοντας γραπτή δήλωση για το θέμα στην Επιτροπή του ΟΗΕ για το Καθεστώς των Γυναικών (Commission on the Status of Women – CSW70). Με ειδική συμβουλευτική ιδιότητα στο Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο του ΟΗΕ (ECOSOC), το ΚΕΜΕ υπέβαλε, μέσω του Crime and Gender Lab, γραπτή δήλωση προς την CSW70 στο πλαίσιο της 70ής Συνόδου (9–20 Μαρτίου 2026). Η δήλωση με τίτλο «Σεξισμός, μισογυνισμός και παρενόχληση στα κοινοβούλια» δημοσιεύεται στην στην Ψηφιακή Βιβλιοθήκη των Ηνωμένων Εθνών (έγγραφο E/CN.6/2026/NGO/59) Πρόκειται για μια θεσμική παρέμβαση που αναδεικνύει ένα συχνά υποτιμημένο, αλλά καίριο εμπόδιο στη δημοκρατική λειτουργία: την έμφυλη στοχοποίηση γυναικών βουλευτών/κοινοβουλευτικών μέσω σεξιστικού λόγου, διακριτικής μεταχείρισης και παρενόχλησης στους ίδιους τους θεσμούς που καλούνται να διασφαλίζουν την ισότητα.Η δήλωση εντάσσεται ρητά στη συνέχεια όσων αποφασίστηκαν στη 4η Παγκόσμια Διάσκεψη του ΟΗΕ για τις Γυναίκες (Πεκίνο, 1995 – Beijing Platform for Action) και στην 23η Ειδική Σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ (2000), στο πλαίσιο της θεματικής παρακολούθησης (follow-up) των σχετικών δεσμεύσεων. ο ΚΕΜΕ τοποθετεί το ζήτημα όχι ως ‘εσωτερική υπόθεση’ των κοινοβουλίων, αλλά ως πεδίο διεθνούς λογοδοσίας για ανθρώπινα δικαιώματα, ισότητα και κράτος δικαίου.Γιατί η έμφυλη παρενόχληση στα κοινοβούλια είναι εμπόδιο στη δημοκρατίαΟ πυρήνας του επιχειρήματος είναι σαφής: όταν γυναίκες κοινοβουλευτικές εκπρόσωποι υφίστανται προσωπικές επιθέσεις, στερεοτυπικό λόγο ή διακριτική ρητορική λόγω φύλου ή/και σεξουαλικότητας, παραβιάζεται η αξιοπρέπεια και η ασφάλειά τους, ενώ ταυτόχρονα υπονομεύονται οι δημοκρατικές διαδικασίες, η πρόσβαση στη δικαιοσύνη και η ακεραιότητα των θεσμών νομοθέτησης. Η δήλωση τεκμηριώνει, επιπλέον, ότι η υποεκπροσώπηση συνυπάρχει με ένα ευρύτερο πλέγμα έμφυλων πρακτικών παρενόχλησης και βίας που αποθαρρύνουν τη συμμετοχή. Παραπέμπει σε διεθνή ευρήματα (π.χ. IPU και συνεργαζόμενοι φορείς) σύμφωνα με τα οποία η πλειονότητα των γυναικών βουλευτών έχει εκτεθεί σε σεξιστικά σχόλια, ψυχολογική κακοποίηση ή/και σεξουαλική παρενόχληση, εντός και εκτός κοινοβουλίου. Το αποτέλεσμα συχνά λαμβάνει τη μορφή «αποτρεπτικού αποτελέσματος» (deterrence/chilling effect): αυτολογοκρισία, αποφυγή ανάληψης ηγετικών ρόλων ή ακόμη και αποχώρηση από τη δημόσια ζωή. Ιδιαίτερη σημασία έχει η επισήμανση της «κουλτούρας ατιμωρησίας» (impunity), όταν απουσιάζουν αποτελεσματικοί κώδικες δεοντολογίας, μηχανισμοί αναφοράς, προστασίες και κυρώσεις—ιδίως όταν οι δράστες είναι υψηλόβαθμα ή επιδραστικά πρόσωπα. Πρόκειται για κρίσιμο θεσμικό σημείο: η ανοχή της έμφυλης στοχοποίησης μετατρέπει τους χώρους νομοθέτησης σε πεδίο αναπαραγωγής ανισοτήτων, αντί για πεδίο άρσης τους.Μορφές έμφυλου λόγου που αναπαράγουν αποκλεισμόΗ δήλωση του ΚΕΜΕ και του Εργαστηρίου για το Έγκλημα και το Φύλο περιλαμβάνει μια χρήσιμη τυπολογία επαναλαμβανόμενων μορφών έμφυλου λόγου στην πολιτική αντιπαράθεση:
* Κάθε κείμενο που δημοσιεύεται στο InDeep Analysis εκφράζει και βαραίνει αποκλειστικά τον συντάκτη του. Οι αναλύσεις που δημοσιεύονται δεν συνιστούν συμβουλές για οποιουδήποτε είδους δραστηριότητα. Το InDeep Analysis δεν δεσμεύεται από τις πληροφορίες, τις απόψεις και τις αναλύσεις που δημοσιεύονται στην ψηφιακή πλατφόρμα του, και δεν φέρει απολύτως καμία ευθύνη για αυτές.
