4° ΜΝΗΜΟΝΙΟ;

4ο Μνημόνιο;

Προφανώς μπροστά μας υπάρχουν δύο δρόμοι: Ο ένας είναι αυτός που περιλαμβάνει μία συμφωνία των θεσμών με την κυβέρνηση και παραπομπή των εκλογών σε ένα βάθος χρόνου ενός έως τριών ετών. Ο δεύτερος, πολύ πιο ανηφορικός, περιλαμβάνει μία σύγκρουση με τους δανειστές που εντέλει οδηγεί σε εκλογές.

Στο σημείο αυτό του χρόνου που βρισκόμαστε, αμφιβάλλω εάν υπάρχει κάποιος που να γνωρίζει ποιον από τους δύο δρόμους θα ακολουθήσουμε. Ας υποθέσουμε λοιπόν ότι κυβέρνηση και δανειστές ακολουθούν μία πορεία που σχετίζεται με τον πρώτο δρόμο. Με άλλα λόγια, προσπαθούν σκληρά και τα δύο μέρη να επιτύχουν μία συμφωνία, στην 2η αξιολόγηση. Θα περιλαμβάνει αυτή η συμφωνία μία δέσμευση της χώρας σε ένα τέταρτο μνημόνιο;

Για να υπάρξει τέταρτο μνημόνιο θα πρέπει να υπάρξει μία μεσοπρόθεσμη δέσμευση της χώρας για μετά τον Αύγουστο του 2018, οπότε τελειώνει το Γ΄ Μνημόνιο. Αυτή να είναι σοβαρή από πλευράς δεσμεύσεων και να περιλαμβάνει και χρηματοδοτικό μέρος. Πάνω απ’ όλα όμως, θα πρέπει να έχει εκτιμηθεί ότι η Ελλάδα αδυνατεί να χρηματοδοτηθεί από τις αγορές όσον αφορά στο εθνικό της έλλειμμα και την επαναχρηματοδότηση του χρέους. Για το τελευταίο αυτό μέρος, σημειώνουμε ότι φαίνεται ότι θα βγούμε στις αγορές το 2018, άρα είναι ακόμα μακριά το test εξόδου σε αυτές. Σημειώνεται μάλιστα ότι είθισται να προηγείται ένα δοκιμαστικό test (όπως αυτό του 2014), που δεν οδηγεί κατ’ ανάγκη σε απολύτως ασφαλή συμπεράσματα για τη στάση των αγορών απέναντι στις εκδόσεις ελληνικού χρέους. Καταλαβαίνουμε λοιπόν ότι από την πλευρά αυτή (δηλαδή από το εάν μας «εμπιστεύονται» ή όχι οι αγορές) δεν είναι πολύ καθαρό σήμερα εάν οδηγούμεθα ή δεν οδηγούμεθα σε τέταρτο μνημόνιο. Στο συγκεκριμένο πάντως ζήτημα θα ευνοήσει και η συμμετοχή των ελληνικών ομολόγων στο QE της ECB, την οποία μάλλον θα δούμε στο 2017 λόγω κυρίως της επέκτασής του μέχρι τέλους του χρόνου, εφόσον πάντοτε έχει κλείσει η 2η αξιολόγηση. Η βελτίωση της τιμολόγησης των ελληνικών ομολόγων ίσως θα είναι μαζί με τη μείωση της εξάρτησης των ελληνικών τραπεζών από την ECB. Αυτές είναι και οι σημαντικότερες συνέπειες της ένταξης των Ελληνικών Ομολόγων στο QE.

Εάν όμως, εντέλει, αποφασισθεί ότι απαιτείται τέταρτο μνημόνιο, πώς θα χρηματοδοτηθεί; Μάλλον από τα υπόλοιπα κεφάλαια του τρίτου, που δε θα έχουν χρησιμοποιηθεί, γιατί φαίνεται ότι μπορεί να υπάρξει ένα περίσσευμα 15-20 δις ευρώ. Εδώ υπεισέρχεται και η μεταβλητή του IMF, το οποίο αναμένεται ενδεχομένως να συμβάλλει, αν και τελικά πιστεύουμε ότι θα παραμείνει στο πρόγραμμα σε ρόλο συμβούλου.

Άρα, ζήτημα χρηματοδότησής του Δ΄ Μνημονίου δε φαίνεται να υπάρχει. Άρα, είναι εύκολο για τους Ευρωπαίους να το δεχτούν και να το προτείνουν!

Από εκεί και πέρα, δεν μπορώ να αντιληφθώ πώς η παρούσα κυβέρνηση θα μπορούσε να υπογράψει μία μεσοπρόθεσμη δέσμευση (πάνω από τρία με πέντε χρόνια), που θα εκτείνεται πέραν του 2018. Βεβαίως, σε δημόσιες δηλώσεις κυβερνητικοί παράγοντες υποστηρίζουν αυτό ακριβώς, τοποθετώντας ως χρονολογικό ορόσημο το 2019. Αυτό πάντως φαίνεται λογικό, διότι εάν χρειάζονται μέτρα για το 2018, αυτά θα ληφθούν το 2019, κάτι το οποίο θα μπορούσε να εξασφαλιστεί μέσω μίας επέκτασης του Γ΄ Μνημονίου.

Το πραγματικό πρόβλημα τίθεται ουσιαστικά μετά το 2019. Αυτό είναι προφανώς εκτός του χρονικού ορίζοντα της παρούσας κυβέρνησης και εάν επιμένουν οι θεσμοί, οδηγούμεθα σε αδιέξοδο.

Όμως, υπάρχει ένα σοβαρότερο πρόβλημα που αφορά τη φύση των μνημονίων. Δεν είναι απλοί χάρτες υποχρεώσεων και χρηματοδοτήσεων. Είναι πολύ βαριές συνθήκες των οποίων οι επιδράσεις εκτείνονται πολύ μακρύτερα των οικονομικών ζητημάτων που καταρχήν περιγράφουν ή τέλος πάντων γίνονται ευρέως γνωστά. Αφαιρείται η δυνατότητα διακυβέρνησης. Η τύχη της χώρας εναποτίθεται στα χέρια τεχνοκρατών, που είναι μία πολύ δύσκολη κατάσταση.

Έπρεπε πάσει θυσία να είχαμε αποφύγει το Γ΄ Μνημόνιο, όπου μάλιστα δεν υπήρχαν σοβαροί λόγοι να εμφανιστεί στην εικόνα, και τώρα θα πρέπει πάσει θυσία να αποφύγουμε ένα Δ΄ Μνημόνιο παρόλο που Γ΄ και Δ΄ μπορεί να έχουν υψηλή εξάρτηση. Με άλλα λόγια, το Μνημόνιο Δ΄ ίσως είναι και ένας τρόπος να μεταφερθούν υποχρεώσεις στο μέλλον.

Ως μέλη της Ευρωζώνης (Two Pack requirements), πάντοτε θα έχουμε μία μορφή επίβλεψης κυρίως μέσω των κανονισμών “Two Pack”. Εάν έχουμε χρηματοδοτικά προβλήματα, η επίβλεψη θα είναι αυστηρότερη και όταν βγούμε από το Γ΄ Μνημόνιο θα έχουμε αυστηρότερο πλαίσιο επίβλεψης για λόγους ασφαλείας, όπως και οι υπόλοιπες προγραμματικές χώρες. Όμως άλλο επίβλεψη, άλλο αυστηρή επίβλεψη και άλλο Μνημόνιο. Έχουν πολύ μεγάλη διαφορά που έχει να κάνει με την εθνική κυριαρχία και τη ζωή των Ελλήνων.

Είναι υποχρέωση όλων των μερών να διασφαλίσουμε τη σταθεροποίηση και ανάπτυξη και να εισέλθουμε σε μία πορεία όσο πιο μακριά μπορούμε από Μνημόνια.


 

1η Δημοσίευση: Το Παρόν της Κυριακής (18/12/2016)

Βιβλία & Συμμετοχή σε Συλλογικές Εκδόσεις

  •  
  • 1 από 5

Συνεντεύξεις

Συνεντεύξεις:

01/03/2017 - Συνέντευξη στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ | Πρώτη Γραμμή (Β. Λυριτζής – Δ. Οικονόμου)

01/03/2017 - Συνέντευξη στο διαδικτυακό κανάλι του CNN Greece (Τάσος Οικονόμου)

25/02/2017 - Συνέντευξη στον τηλεοπτικό σταθμό Epsilon TV (Κεντρικό Δελτίο Ειδήσεων – Φαίη Μαυραγάνη)

16-2-2017 | Συμμετοχή στην εκπομπή Action Θέμα στον τηλεοπτικό σταθμό Action 24 με θέμα: Ευρώ ή Δραχμή

13/11/2016 Τα πρόσωπα του Σαββατοκύριακου" Alpha 989

12/11/2016 Εκπομπή "Europe" ΕΡΤ1 

20/10/2016 - Τοποθέτηση στην παρουσίαση βιβλίου "Η Εγκυκλοπέδεια του Μάγκα" του Νίκου Τσακνή

13/7/2016 - Συνέντευξη στον τηλεοπτικό σταθμό ΕΡΤ1

28/6/2016 - Συμμετοχή στην εκπομπή Χ2 στο κανάλι Action24

24/06/2016 - Συνέντευξη στον τηλεοπτικό σταθμό ANT1 στo Κεντρικό Δελτίο Ειδήσεων

23/06/2016 - Συνέντευξη στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΙ στην εκπομπή Τώρα

06/06/2016 - Συνέντευξη στον τηλεοπτικό σταθμό ΕΡΤ1 - STUDIO 3

26/05/2016 - Συνέντευξη στον Α. Λιάρο στο Αιχμή ραδιόφωνο

25/05/2016 - Συνέντευξη στον Π. Τσίμα στο ΣΚΑΙ ραδιόφωνο

24/05/2016 - Συμμετοχή στην τηλεοπτική εκπομπή ΕΡΤ Focus, ΕΡΤ Τηλεόραση

24/05/2016 - Συνέντευξη στο Γερμανικό τηλεοπτικό δίκτυο ZDF

23/05/2016 - Δήλωση στην εφημερίδα «Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ» στο πλαίσιο ρεπορτάζ – αφιερώματος με τίτλο: "Brexit or not"

10/05/2016 -  'Συνέντευξη στην εκπομπή Studio 3 της ΕΡΤ1"

30/04/2016 - 'Αρθρο στην εφημερίδα "RealNews"

28/04/2016 -  'Αρθρο στην εφημερίδα "Ημερησία"

28/04/2016 - Δήλωση στην "Καθημερινή" με θέμα "Νέες θέσεις εργασίας ανοίγουν σε εξειδικευμένους τομείς των τραπεζών"

07/02/2016 - Συνέντευξη στο ραδιοφωνικό σταθμό Αθήνα 984

25/01/2016 - Συνέντευξη στον τηλεοπτικό σταθμό STAR (Μέρος Α, Μέρος Β, Μέρος Γ)

20/01/2016 - Συμμετοχή στην τηλεοπτική εκπομπή Στούντιο 3 (14:00), ΕΡΤ1

18/12/2015 - Συμμετοχή στην τηλεοπτική εκπομπή ΕΡΤ Ενημέρωση, ΕΡΤ1

16/12/2015 - Συνέντευξη στο Πρώτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ (08:45)

18/11/2015 - Συμμετοχή στην τηλεοπτική εκπομπή ΕΡΤ Ενημέρωση, ΕΡΤ1

09/11/2015 - Συνέντευξη στο ραδιοφωνικό σταθμό Παραπολιτικά FM (18:30)

07/11/2015 - Συμμετοχή στην τηλεοπτική εκπομπή ΕΡΤ Ενημέρωση, ΕΡΤ1

06/11/2015 - Συνέντευξη στο Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων ZDF

03/11/2015 - Συνέντευξη στο Ραδιοφωνικό Σταθμό Βήμα FM 99,5 (08:30)

29/10/2015 - Συνέντευξη στο Πρώτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ (09:30)

26/10/2015 - Συνέντευξη στο Ραδιοφωνικό Σταθμό Βήμα FM 99,5 (13:30)

22/10/2015 - Συμμετοχή στην τηλεοπτική εκπομπή ΕΡΤ Ενημέρωση, ΕΡΤ1

13/10/2015 - Συνέντευξη στο Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων ARD

06/10/2015 - Συνέντευξη στη Ραδιοφωνική εκπομπή "Η Φωνή της Ελλάδας", ΕΡΤ

06/10/2015 - Συμμετοχή στην τηλεοπτική εκπομπή ΕΡΤ Ενημέρωση, ΕΡΤ1

01/10/2015 - Συνέντευξη στο Ραδιοφωνικό Σταθμό Αθήνα 984

09/09/2015 - Συνέντευξη στο Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων ARD

07/09/2015 - Συνέντευξη στην Κρατική τηλεόραση Νορβηγίας (15:00)

07/09/2015 - Συμμετοχή στην τηλεοπτική εκπομπή ΕΡΤ Ενημέρωση, ΕΡΤ1, (10:15-11:15)

26/08/2015 - Συνέντευξη στο Ράδιο Θεσσαλονίκη 94,5 (10:30)

25/08/2015 - Συνέντευξη στο Ραδιοφωνικό Σταθμό Βήμα FM 99,5 (16:15)

21/08/2015 - Συνέντευξη στο Ισπανικό Πρακτορείο Ειδήσεων

17/08/2015 - Συνέντευξη στο Ραδιοφωνικό Σταθμό Βήμα FM 99,5 (11:15)

29/07/2015 - Συμμετοχή στην εκπομπή "ΕΡΤ Ενημέρωση" ΕΡΤ1

28/07/2015 - Συνέντευξη στο ARD German Radio (Alfred Schmit)

27/07/2015 - Συνέντευξη στο Ραδιοφωνικό Σταθμό Βήμα FM 99,5

26/07/2015 - Συνέντευξη στην εφημερίδα "Έθνος της Κυριακής"

17/07/2015 - Συνέντευξη στον Andreas Macho (Γερμανός δημοσιογράφος)

16/07/2015 - Συνέντευξη στην Guardian

16/07/2015 - Συνέντευξη στον Π. Τσίμα, Σκαϊ 100,3 (10:30)

15/07/2015 - Συνέντευξη στο Ραδιοφωνικό Σταθμό Βήμα FM 99,5 (08:30)

14/07/2015 - Συνέντευξη στο Γερμανικό Δίκτυο E-24

14/07/2015 - Συνέντευξη στο Sky News (12:00)

11/07/2015 - Συνέντευξη στhn εφημερίδα Siempre (Μεξικό)

10/07/2015 - Συνέντευξη στo Κεντρικό Δελτίο Ειδήσεων του τηλεοπτικού σταθμού ANT1

10/07/2015 - Συνέντευξη στην RAI ITALIA TV, (16:00)

08/07/2015 - Συνέντευξη στο Ραδιοφωνικό Σταθμό Βήμα FM 99,5 (08:30)

07/07/2015 - Συνέντευξη στην Gieselmann, Ζeit Οnline
07/07/2015 - Συμμετοχή σε τηλεοπτική πολιτική εκπομπή, MEGA Channel (16:00)

07/07/2015 - Συνέντευξη στο Ραδιοφωνικό Σταθμό Status Radio 94,2 (09:00)

06/07/2015 - Συνέντευξη στον Edvardas Spokas, Λιθουανική τηλεόραση LRT

06/07/2015 - Συνέντευξη στην Julien Neny, Ιταλική τηλεόραση ITELE

06/07/2015 - Συνέντευξη στην Καναδική τηλεόραση, CTV Canada AM (14:00)

06/07/2015 - Συνέντευξη στη δημοσιογράφο Qilong WANG, China Newsweek

05/07/2015 - Συμμετοχή σε τηλεοπτική πολιτική εκπομπή, Alpha TV (21:30)

05/07/2015 - Συμμετοχή σε τηλεοπτική πολιτική εκπομπή, Star Channel (20:00)

03/07/2015 - Συνέντευξη στην Chen Zhanjie, Xinhua News Agency (15:30)

03/07/2015 - Συνέντευξη στο Ραδιοφωνικό Σταθμό Alpha 989 (07:45)

02/07/2015 - Συνέντευξη στο Πρώτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ (22:30)

02/07/2015 - Δήλωση στο Κεντρικό Δελτίο Ειδήσεων του τηλεοπτικού σταθμού Alpha TV

02/07/2015 - Συνέντευξη στον κ. Αποστολίδη, Ραδιοφωνικός Σταθμός Status Radio (09:30)

01/07/2015 - Δήλωση στο Κεντρικό Δελτίο Ειδήσεων του Star Channel

01/07/2015 - Δήλωση στο Κεντρικό Δελτίο Ειδήσεων του MEGA Channel

30/06/2015 - Δήλωση στο Κεντρικό Δελτίο Ειδήσεων του τηλεοπτικού σταθμού Alpha TV

30/062015 - Δήλωση στο Κεντρικό Δελτίο Ειδήσεων του MEGA Channel

29/06/2015 - Δήλωση στο Κεντρικό Δελτίο Ειδήσεων του Star Channel

29/06/2015 - Συνέντευξη στον Leandro Colon από Εφημερίδα της Βραζιλίας

29/06/2015 - Δήλωση στο Κεντρικό Δελτίο Ειδήσεων του τηλεοπτικού σταθμού Alpha TV

29/06/2015 - Δήλωση στο Κεντρικό Δελτίο Ειδήσεων του MEGA Channel

28/06/2015 - Δήλωση στο Κεντρικό Δελτίο Ειδήσεων του τηλεοπτικού σταθμού Alpha TV

28/06/2015 - Συμμετοχή σε τηλεοπτική εκπομπή του τηλεοπτικού σταθμού Action 24

28/06/2015 - Συνέντευξη στο Ραδιοφωνικό Σταθμό Παραπολιτικά FM

28/06/2015 - Συνέντευξη στο Τηλεοπτικό Δίκτυο BBC

28/06/2015 - Δήλωση στο Κεντρικό Δελτίο Ειδήσεων του Star Channel

25/06/2015 - Συνέντευξη στο Ραδιοφωνικό Σταθμό Αθήνα 984, (17:45)

24/06/2015 - Συνέντευξη στην Τηλεοπτική εκπομπή "Η Ώρα της Ευρώπης", ΕΡΤ1, (22:15)

24/06/2015 - Συνέντευξη στο Τηλεοπτικό Δίκτυο Euronews

24/06/2015 - Συνέντευξη στο Ραδιοφωνικό Σταθμό Αθήνα 984, (09:00-10:00)

23/06/2015 - Συνέντευξη στο Γ. Αντύπα,  Παραπολιτικά FM 90,1, (21:30)

23/06/2015 - Συνέντευξη στη Γερμανική Κρατική Τηλεόραση ARD (με την κ. Σ. Ζακελίνα)

23/06/2015 - Άρθρο στην εφημερίδα  "Folha de São Paulo" (Βραζιλία)

23/06/2015 - Συνέντευξη στην Εβδομαδιαία Γερμανική Εφημερίδα Die Zeit (με τον κ. Ζαχαράκη)

23/06/2015 - Συνέντευξη στον Τηλεοπτικό Σταθμό Deutsche Welle (15:30)

22/06/2015 - Συνέντευξη στο Ραδιοφωνικό Σταθμό Alpha 989 (11:50)

22/06/2015 - Συνέντευξη στον Eric Moylan, National Irish Radio, (08:40)

21/06/2015 - Συνέντευξη στο Γ. Ψάλτη, Real FM 97,8, (08:30)

20/06/2015 - Συνέντευξη στην Τηλεοπτική εκπομπή "Europe", ΕΡΤ1, (12:00)

20/06/2015 - Συνέντευξη στην Ραδιοφωνική εκπομπή "Live Breakfast", BBC 5, (08:30)

18/06/2015 - Συνέντευξη στην Τηλεοπτική εκπομπή "Ο Κόσμος της ΕΡΤ", ΕΡΤ1, (20:00)

18/06/2015 - Δήλωση στο Κεντρικό Δελτίο Ειδήσεων του Mega Channel

18/06/2015 - Συνέντευξη στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων AFP (στον κ. Χαδούλη)

18/06/2015 - Συνέντευξη στoν Τηλεοπτικό Σταθμό BBC (στον Κώστα Καλλέργη)

17/06/2015 - Συνέντευξη στo Γερμανικό Τηλεοπτικό Σταθμό ARD

17/06/2015 - Συνέντευξη στο Ραδιοφωνικό Σταθμό Alpha 989 (12:00)

16/06/2015 - Συνέντευξη στη Reporter Γιεσέν Κορίνα, Γερμανική Τηλεόραση ZDF (2ο Κρατικό Κανάλι) (16:00)

15/06/2015 - Συνέντευξη στο Ραδιοφωνικό Σταθμό Alpha 989 (14:50)

05/06/2015 - Συνέντευξη στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (10:30)

05/06/2015 - Συνέντευξη στο Ραδιοφωνικό Σταθμό Βήμα FM (09:45)

01/06/2015 - Συνέντευξη στο Ραδιοφωνικό Σταθμό ΝΕΡΙΤ (στον Θ. Σιάφακα) (Πρώτο Πρόγραμμα - 17:30)

28/05/2015 - Συμμετοχή στην τηλεοπτική εκπομπή "Fairplay" της ΝΕΡΙΤ

28/05/2015 - Συνέντευξη στο Ραδιοφωνικό Σταθμό ΝΕΡΙΤ (Πρώτο Πρόγραμμα - 12:30)

27/05/2015 - Δήλωση στο Κεντρικό Δελτίο Ειδήσεων του Star Channel

27/05/2015 - Συνέντευξη στο Ραδιοφωνικό Σταθμό Alpha 989

26/05/2015 - Συνέντευξη στην Ιωάννα Μπρατσιάκου για το ειδησεογραφικό site News247.gr

26/05/2015 - Συνέντευξη στο Ραδιοφωνικό Σταθμό Αθήνα 9,84 FM (10:30)

25/05/2015 - Συνέντευξη στο Ραδιοφωνικό Σταθμό Βήμα FM (08:50)

24/05/2015 - Συνέντευξη στο Ραδιοφωνικό Σταθμό Action 24 (10:00)

23/05/2015 - Συνέντευξη στο Ραδιοφωνικό Σταθμό ΝΕΡΙΤ (Πρώτο Πρόγραμμα - 17:30)

20/02/2015 - Συνέντευξη στο Ραδιοφωνικό Σταθμό ΣΚΑΪ

22/01/2015 - Συνέντευξη στον ραδιοφωνικό σταθμό Βήμα FM 

26/01/2015 - Συνέντευξη στην Εφημερίδα Newtimes.RU

22/01/2015 - Συνέντευξη στο Ραδιοφωνικό Σταθμό Alpha 989

22/01/2015 - Συνέντευξη στην Εφημερίδα Kurier

21/01/2015 - Συνέντευξη στην Ισπανική Τηλεόραση HispanTv

07/01/2015 - Συνέντευξη στην Repórter, revista Exame 

05/01/2015 - Συνέντευξη στον τηλεοπτικό σταθμό Action24