Πολιτισμός

Η ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΣΤ’ ΟΝΕΙΡΟ ΚΑΙ Τ’ ΟΝΕΙΡΟ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Όλοι οι άνθρωποι θεωρούμε τον ύπνο χαμένο χρόνο. Χαμένο από κάθε δραστηριότητα απορρέουσα απ’ τη λογική κι όχι από το ένστικτο, όχι δηλαδή από το ζωτικότερο κομμάτι του εαυτού μας. Μήπως, όμως, ο ύπνος είν’ τ’ ουσιαστικότερο κομμάτι όλων των ζωντανών πλασμάτων; Δεν αναφέρομαι φυσικά στα βιολογικά οφέλη του ύπνου αλλά στην αντιστοιχία ανάμεσα στον ύπνο (και στην κύρια δραστηριότητα που συμβαίνει κατά τη διάρκεια του, δηλαδή στα όνειρα) και στην πάσα μορφή δημιουργικότητας του ανθρώπου έτσι όπως εκδηλώνεται κυρίως στην τέχνη.

Περισσότερα

ΝΕΣΤΩΡ ΚΟΥΡΑΚΗΣ - ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΣΠΑΡΤΗΣ

Ο Νέστωρ Κουράκης Ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών με ειδίκευση στις Ποινικές Επιστήμες και την Εγκληματολογία, μας εντυπωσιάζει τα τελευταία χρόνια με την κλασική του παιδεία. Βασικό του έργο αποτελεί το βιβλίο Κλασικά ιδεώδη για μια Σύγχρονη Παιδεία με πρόλογο του αλησμόνητου ακαδημαϊκού Κωνσταντίνου Δεσποτόπουλου. Το 2017, στο βιβλίο του «Το Αίνιγμα της Αρχαίας Ελλάδας.

Περισσότερα

ΟΡΦΙΚΑ ΟΡΦΙΣΜΟΣ – ΟΡΦΕΩΣ ΥΜΝΟΙ Κ.Σ. ΧΑΣΑΠΗ

Η Μάρω Παπαθανασίου είναι ομότιμος καθηγήτρια του Τμήματος Μαθηματικών του ΕΚΠΑ. Οι έρευνες και οι δημοσιεύσεις της δεν περιορίζονται στις θετικές επιστήμες αλλά επεκτείνονται στις απόκρυφες επιστήμες και την φυσική φιλοσοφία, ιδιαιτέρως την Ορφική στην αρχαιότητα και τη βυζαντινή εποχή. Συνεργάστηκε με τον μεγάλο δάσκαλο της Αστρονομίας Κωνσταντίνο Χασάπη στο Ευγενίδειο Πλανητάριο μέχρι το θάνατό του.

Περισσότερα

Η ΣΩΤΗΡΙΑ ΣΗΜΕΡΑ

Είναι φορές που ο άνθρωπος βρίσκεται σε απελπιστικές καταστάσεις, ανήμπορος να βγει σε κάποιο ξέφωτο ή να βρει κάποια διέξοδο στα προβλήματά του ή να αναμένει κάποια σανίδα σωτηρίας για να επιπλεύσει.

Δικαιολογημένα ή αδικαιολόγητα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι «δεν υπάρχει πλέον γι΄ αυτόν σωτηρία». Να σωθεί, δηλαδή, από τα δεινά που τον περιστοιχίζουν και να γλυτώσει.

Περισσότερα

ΕΘΙΜΙΚΗ ΚΑΘΑΡΟΔΕΥΤΕΡΑ

Η Καθαρή Δευτέρα (κοινώς Καθαροδευτέρα), παρότι είναι η πρώτη ημέρα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής (Σαρακοστής), είναι συγχρόνως και το αποκορύφωμα της εορταστικής Αποκριάς.Και τούτο, γιατί η ημέρα αυτή θεωρείται προέκταση της Αποκριάς, αφού συνδέεται με τις προηγούμενες γιορταστικές ημέρες του κεφιού, των μεταμφιέσεων, της ξεγνοιασιάς, της ξεφάντωσηςκαι της απόλαυσης άφθονου κρασιού, με νηστίσιμα όμως φαγητά. Λέγεται «Καθαρή», γιατί, όπως σημείωσε ο ακαδημαϊκός Γεώργιος Α.

Περισσότερα

Η ΕΚΦΡΑΣΗ ΣΤΟΝ ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΛΟΓΟ: Η ΛΕΞΗ

Η ευκολία με την οποία γράφεται απ’ τους πλείστους δημιουργούς ένα ποίημα -κι εδώ η ευκολία αναφέρεται τόσο στον λίγο χρόνο που παίρνει η δημιουργία ενός ποιήματος απ’ τη σύλληψη του ως την τελική του μορφή όσο και στην ογκωδέστατη παραγωγή ποιητικών έργων- είναι κάτι το εξωφρενικό γι’ αυτούς που δεν μπορούν να την κατανοήσουν. Και δεν την κατανοούν είτε γιατί οι ίδιοι δεν γράφουν μ’ ευκολία είτε γιατί δεν συμμερίζονται την λανθασμένη άποψη ότι η δύναμη του ταλέντου είναι το πρωθόρμητο αυτής της ευκολίας.

Περισσότερα

OΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΝΟΜΟΙ

Δεν κομίζω γλαύκα ες Αθήνας λέγοντας ότι  εμείς οι Νεοέλληνες έχουμε την τάση να περιφρονούμε τους νόμους. Και δυστυχώς το φαινόμενο αυτό χαρακτηρίζει διαχρονικά  και την πολιτική ζωή της χώρας, όπου πολύ συχνά και με μεγάλη άνεση ψηφίζονται νόμοι που στη συνέχεια δεν εφαρμόζονται. Μόλις οι κυβερνώντες αντιμετωπίσουν δυσκολίες, αλλάζουν τους νόμους με τη γνωστή μέθοδο των «μεταρρυθμίσεων»  και με μόνο μέλημα το πολιτικό κόστος.

Περισσότερα

ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ Η ΕΜΠΝΕΥΣΗ;

Η λογοκρατία της εποχής επιβάλλει εκλογίκευση των πάντων. Την ερμηνεία τους, την ταξινόμησή τους, την υπαγωγή τους σε νόμους καθολικούς. Όλα πρέπει να γίνουν αντικείμενο έρευνας, ακόμα κι όσα είναι πράγματι ανεπίδεχτα μιας τέτοιας αντικειμενοποίησης. Πάση θυσία να εξιχνιαστεί το μυστήριο, ν’ απογυμνωθεί, ν’ απαλλαχθούν τα πράγματα απ’ αυτό. Με λίγα λόγια ν’ αντικατασταθεί η μαγεία από μεγέθη μετρήσιμα κι απτά, καθημερινά, ευρισκόμενα στο επίπεδο της συνήθειας και του ορατού κόσμου. Όλα αυτά περί ποιητικής έμπνευσης.

Περισσότερα

ΣΚΕΨΕΙΣ ΠΑΝΩ ΣΤΟΥΣ "ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΥΣ" ΤΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ

Ο ποιητής ορμώμενος απ’ την ιδέα μεταφέρει στον αναγνώστη μια απ’ τις πολλές πραγματικότητες που υπάρχουν έξω απ’ τη συνείδησή του και μόνον αυτός μπορεί να δει· όχι οι άλλοι, οι μη ποιητές. Οι άλλοι περιορίζονται στο να βλέπουν ό,τι μπόρεσε να μεταφέρει ο ποιητής μες στο καλλιτέχνημα απ’ αυτή την πραγματικότητα. Η συγκεκριμένη αντίληψη δεν επέχει θέση αξιώματος: Μιλάω για την ποιητική δημιουργία έτσι όπως τη νιώθω εγώ, χωρίς αξιώσεις καθολικότητας.

Περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΛΑΪΚΑ ΒΙΒΛΙΑ ΚΑΙ Ο ΔΗΜΟΦΙΛΗΣ ΚΑΖΑΜΙΑΣ

Είναι εύκολα κατανοητή η μεγάλη επιτυχία με τις υψηλές κυκλοφορίες, που είχε γενικά το λαϊκό βιβλίο, ιδιαίτερα στους τελευταίους αιώνες της Τουρκοκρατίας, όταν και το μορφωτικό επίπεδο του λαού ήταν αναπόφευκτα χαµηλό. Το φαινόμενο της επιτυχίας του λαϊκού βιβλίου απασχόλησε επανειλημμένα την επιστημονική έρευνα, με αποτέλεσµα να υπάρχουν σήμερα πολλές και σημαντικές συµβολές.

Περισσότερα