Πολιτισμός

ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ ΤΗΣ ΕΥΤΥΧΙΑΣ

Ὁ Δημόκριτος εἶν’ ἀπ’ τοὺς πρώτους στοχαστὲς (ἴσως κι ὁ πρῶτος) ποὺ ἐπιχειρεῖ ἕνα πέρασμα ἀπ’ τὴν κοσμολογία στὴν Ἠθική. Ἀπ’ τὸ ἔργο τοῦ Δημόκριτου μᾶς διασώθηκαν (μεταξὺ ἄλλων) πάν’ ἀπὸ διακόσια ἀποσπάσματα περὶ Ἠθικῆς. Ἂν πράγματι ἀνήκουν ὅλα σ’ αὐτόν, τότε ὁ Δημόκριτος ἀναλώθηκε στὴν κυριολεξία σὲ μία ἠθικολογία κοινότοπη. Ἀρκετὰ ἀπ’ αὐτὰ τ’ ἀποσπάσματα, μάλιστα, ἀποτελοῦν μιμήσεις καὶ ἀναδιατυπώσεις ἀντίστοιχων ἡρακλείτειων ἀποσπασμάτων. Ξέχωρα πού, τουλάχιστον σ’ ἐμένα, θυμίζουν κηρύγματα ἐξ ἄμβωνα καὶ χρηστομάθεια βαρετή (κάθε ἠθικολογία, ἐξάλλου, τέτοια εἶναι).

Περισσότερα

ΠΡΟΣΩΠΟ ΚΙ ΑΤΟΜΟ

Τὸ ὁμονοεῖν σὲ μία κοινωνία ἀποτελεῖ δίκοπο μαχαίρι γιατὶ ἐὰν τὸ ὅμοιον τοῦ νοῦ ἐξασφαλίζει τὴν προσήλωση ὄχι μόνον στοὺς ἴδιους νόμους (ἀλλ᾽ ἵνα τοῖς

Περισσότερα

ΦΟΒΟΥ ΤΑ ΔΙΠΟΡΤΑ!

Παρμενίδης κατέγραψε σὲ ὁμηρικὸ ἑξάμετρο τοὺς σχεδὸν ἀξιωματικοὺς (κι γι’ αυτὸ διεκδικοῦντες «καθολική» ἰσχύ) στοχασμούς του ποὺ ἄλλοτε ὀντολογοῦν κι ἄλλοτε φυσιολογοῦν. Ὅ,τι μας διασώθηκε ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ποίημά του εἶναι κατάστικτο μὲ γνωσιοθεωρητικὰ ἐπιτεύγματα, κανοναρχοῦντα τὴ μετέπειτα σκέψη μέχρι καὶ τὶς μέρες μας.

Περισσότερα

ΤΥΦΛΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ Ή ΓΟΝΙΜΕΣ ΑΡΝΗΣΕΙΣ;

Ὁ Ἡράκλειτος εἶν’ ὁ πιὸ ἐπικριτικὸς ἀπ’ ὅλους τους Προσωκρατικούς. Σὲ κάποια ἀπ’ τὰ ἀποσπάσματα (fragmenta) ποὺ μᾶς διασώθηκαν βλέπει κανεὶς ὄχι μόνον μία σκέψη ρωμαλέα καὶ πρωτότυπη ἀλλὰ καὶ μία στάση θυμωμένη ἀπέναντι στὰ κρατοῦντα μὲ χροιὰ αὐστηρὰ κριτικὴ καὶ ἀνατιναχτικὴ συνάμα τῶν ἰσχυόντων καὶ κοινῶς ἀποδεχτῶν. Τέτοιες διαθέσεις δὲν συναντᾶμε πουθενὰ ἀλλοῦ στοὺς πρὸ τοῦ Σωκράτη, ἂς ποῦμε, στοχαστὲς παρὰ μόνον στὸν Ἡράκλειτο, σὲ σημεῖο μάλιστα ποὺ ὑποχρεώνομαι νὰ τὸν χαραχτηρίσω ὄχι τόσο ὡς σκοτεινὸ (ὅπως εἴθισται ἐξάλλου), ἀλλὰ περσότερο ὡς ἀ γ α ν α χ τ ι σ μ έ ν ο.

Περισσότερα

ΕΝΑ ΠΑΡΑΞΕΝΟ ΣΤΑΥΡΟ-ΛΕΞΟ!

Μου κάνει εντύπωση, όταν μελετώ τα Ευαγγέλια, πώς κάθε φορά το ίδιο ανάγνωσμα δεν είναι το ίδιο. Είναι σαν κάθε φορά να σου αποκαλύπτεται ως κάτι το νέο, να παρουσιάζει μία διαφορετική πτυχή. Σαν το μάτι σου ή το αυτί σου να εντοπίζει κάτι άλλο, κάτι διαφορετικό από την προηγούμενη ανάγνωση ή ακρόαση. Το βάρος να πέφτει σε διαφορετική φράση και να σου παρουσιάζεται ως κάτι το εντελώς νέο ή και διαφορετικό.

Περισσότερα

2021 Η ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ

Η Επανάσταση των Ελλήνων το 1821  με την ηρωική αντιμετώπιση της κατακτητικής μανίας των Οθωμανών αποτελούν σταθμό στην ιστορία της Ευρώπης. «Εδώ στο ελληνικό το χώμα, το στοιχειωμένο κι ιερό,/ που το ίδιο χώμα μένει ακόμα απ’ τον αρχαίο τον καιρό, /…» ο ποιητής μας Κωστής Παλαμάς είδε «τη Νίκη τη μεγάλη, τη Νίκη τη  παντοτινή» τη Νίκη της Ελλάδας. Και αυτή η ίδια χώρα μετά από συνεχείς καταλήψεις και αγώνες ζωής στάθηκε όρθια και αποτελεί σήμερα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Περισσότερα

ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΚΑΙ… ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ!

Στη ζωή εκτός από τις αποστάσεις που πρέπει να τηρούμε, είναι απαραίτητη και η τήρηση των ισορροπιών. Ο κύριος ισορροπιστής δεν απαντάται μόνο στο τσίρκο, αλλά και στην ίδια τη ζωή της οικογένειας. Έχουμε την γνώμη, ότι στην οικογένεια, συχνά, εκείνος που φροντίζει την ισορροπία των υπολοίπων μελών της, πότε του ενός και πότε του άλλου, είναι δηλαδή ισορροπιστής, φαίνεται να είναι ο πατέρας, ο άνδρας. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι και οι ισορροπούμενοι δεν έχουν ίδιο μερίδιο ευθύνης, ίσως και περισσότερο, στην ισορρόπηση.

Περισσότερα

Η ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΣΤ’ ΟΝΕΙΡΟ ΚΑΙ Τ’ ΟΝΕΙΡΟ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Όλοι οι άνθρωποι θεωρούμε τον ύπνο χαμένο χρόνο. Χαμένο από κάθε δραστηριότητα απορρέουσα απ’ τη λογική κι όχι από το ένστικτο, όχι δηλαδή από το ζωτικότερο κομμάτι του εαυτού μας. Μήπως, όμως, ο ύπνος είν’ τ’ ουσιαστικότερο κομμάτι όλων των ζωντανών πλασμάτων; Δεν αναφέρομαι φυσικά στα βιολογικά οφέλη του ύπνου αλλά στην αντιστοιχία ανάμεσα στον ύπνο (και στην κύρια δραστηριότητα που συμβαίνει κατά τη διάρκεια του, δηλαδή στα όνειρα) και στην πάσα μορφή δημιουργικότητας του ανθρώπου έτσι όπως εκδηλώνεται κυρίως στην τέχνη.

Περισσότερα

ΝΕΣΤΩΡ ΚΟΥΡΑΚΗΣ - ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΣΠΑΡΤΗΣ

Ο Νέστωρ Κουράκης Ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών με ειδίκευση στις Ποινικές Επιστήμες και την Εγκληματολογία, μας εντυπωσιάζει τα τελευταία χρόνια με την κλασική του παιδεία. Βασικό του έργο αποτελεί το βιβλίο Κλασικά ιδεώδη για μια Σύγχρονη Παιδεία με πρόλογο του αλησμόνητου ακαδημαϊκού Κωνσταντίνου Δεσποτόπουλου. Το 2017, στο βιβλίο του «Το Αίνιγμα της Αρχαίας Ελλάδας.

Περισσότερα