Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

Η εντεινόμενη διεθνής τάση για επαγγελματικοποίηση των διευθυντών σχολικών μονάδων οδηγεί όλο και περισσότερο στην αντίληψη αλλαγής του επαγγελματικού τους προφίλ. Δηλαδή από γραφειοκρατικά στελέχη να γίνουν ηγέτες οργανισμών, ανθρώπων και κοινωνιών. Αυτή η μεταβολή θέτει ως προτεραιότητα να οικοδομηθεί ο επαγγελματισμός τους στη βάση όχι πια της αφηρημένης επιστημονικής γνώσης αλλά της επαγγελματικής ικανότητας. Ο σχολικός ηγέτης πρέπει να είναι ικανός να φέρνει αποτελέσματα, να βελτιώνει τις διαδικασίες της διδασκαλίας και της μάθησης, να επικοινωνεί και να συνεργάζεται αποτελεσματικά με το ανθρώπινο δυναμικό της σχολικής μονάδας, και να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις που έχουν από αυτόν ΔΟ, κράτη, κοινωνίες και άτομα. Γενικά, ο διευθυντής σχολικής μονάδας πρέπει να γίνει συνώνυμο της επιτυχίας, γεγονός που καθιστά αναγκαίο τον επαναπροσδιορισμό του επαγγέλματος. Έτσι παράλληλα με την επιστημονική γνώση για την εκπαιδευτική διοίκηση, αρχίζει να διαμορφώνεται ένα σώμα επιστημονικής γνώσης για τη σχολική ηγεσία που στηρίζεται σε μία σειρά ερευνών, περιγράφει μοντέλα και αναλύει συμπεριφορές και επαγγελματικές πρακτικές. Σε πολλές χώρες του κόσμου καθιερώνονται διαδικασίες πιστοποίησης και χορήγησης άδειας επαγγέλματος, ιδρύονται επαγγελματικές ενώσεις, καθιερώνονται κώδικες επαγγελματικής δεοντολογίας, προωθούνται συγκεκριμένες επαγγελματικές αξίες και δημιουργούνται σχήματα συνεχιζόμενης επαγγελματικής ανάπτυξης (βλ. Καλογιάννης, 2015· Φασούλης, 2006).

Προκειμένου να επιτευχθεί η δημιουργία μιας αποτελεσματικής σχολικής ηγεσίας προσφέρεται ένα πλούσιο μίγμα μεθόδων συνεχούς επαγγελματικής ανάπτυξης (Huber, 2004· Darling-Hammond και LaPointe, 2007) που περιλαμβάνει:

  • τις παραδοσιακές μεθόδους των θεωρητικών διαλέξεων,

  • τις συνεργατικές, επικοινωνιακές και διαδικαστικά προσανατολισμένες μεθόδους που εστιάζουν στις δομές κοόρτης, στις ομαδικές συζητήσεις και τις συζητήσεις της ολομέλειας των συμμετεχόντων,

  • τις αλληλεπιδραστικές μεθόδους παιχνιδιού ρόλων και προσομοίωσης προβλημάτων και καθηκόντων,

  • τις πρακτικές μεθόδους της προγύμνασης, του mentoring, των μαθητειών στο πεδίο, των επισκέψεων γνωριμίας,

  • τις μεθόδους που δίνουν έμφαση στην επίλυση προβλημάτων (problem based learning, μελέτες περίπτωσης, έρευνα δράσης και πρότζεκτ). Οι μέθοδοι αυτές συνδέουν τη θεωρία με την πράξη και ενεργοποιούν τον στοχασμό, και

  • τις σύγχρονες μεθόδους μάθησης μέσω διαδικτύου.

Από αυτές τις μεθόδους επαγγελματικής ανάπτυξης, δύο έχουν αρχίσει να κερδίζουν έδαφος λόγω της υψηλής αποτελεσματικότητάς τους αλλά και του χαμηλού κόστους τους· αυτές οι μέθοδοι είναι ο θεσμός του μέντορα (mentor) και του προγυμναστή (coach).